Aksiyon Dergisi
Türkiye'de sağ-muhafazakâr geleneğin kültür köklerinde orduya ve askere muhalefet yoktur. Bu hissî yaklaşımın uzak izleri zannımca Osmanlı siyaset kültürünün temelini teşkil eden "daire-i adalet" kavramında bulunabilir. Bu teorinin başlıca esaslarını şöyle sıralayabiliriz: - Bir devlet ki, asker olmadan ayakta durmaz. - Sadece para ile asker toplamak
Aksiyon Dergisi
Yeni zenginlere veya daha küçümseyici bir ifade ile "sonradan görmeler"e her toplulukta rastlanabilir. Bizdeki yeni zengin türünün farklı bir özelliği var; yeni zenginlik bizde henüz hareket hâlinde olan, neredeyse bir sosyal sınıf denilebilecek ölçüde yaygın bir zümre. Niçin öyle olduğunu ana hatlarıyla biliyoruz: TİCARET, TOPLUMU NASIL DEÄ
Aksiyon Dergisi
Türkiye'de lise seviyesinde eğitim görmüş insanların fizik bilimi hakkındaki tasavvuru, müfredat yenilemelerine rağmen hâlâ XIX. yüzyıl sonlarındaki fizik paradigmalarının seviyesinde duruyor; bunun başlıca sebebi, bilimle dini karşı karşıya getiren ve birbirinin zıddı gibi takdim eden çağdışı Pozitivist bilim anlayışıdır. Okur-yazarlarımızın kahir ekseriyeti August Comte'un üç basamaklı
Aksiyon Dergisi
Okuyucular içinde 35-40 yaşlarından daha küçük olanlar, tahta kaşıkla yemek yenilen bir sofraya oturmamışlardır; tahta kaşık, artık tamamen bir folklorik nesne hâline geldi. Aynı okuyucular "yer sofrası"nı, "sini"yi, sofra altlığını, sofra örtüsünü de hatırlamayabilirler. Herkesin aynı kaptan yemek yediği bir sofra düzeni, bugünün gençlerini
Aksiyon Dergisi
Her yılın belirli günlerinde yüksek rütbeli askerlerin rutin bahanelerle bazı konuşmalar yapması ve bu konuşmaların bazı basın organlarında, "ordudan ikaz", "filan paşa uyarıyor", "asker sert çıktı" gibi başlıklarla duyurulması, bu gibi olayların üstüne günlerce konuşulması, alışıldık işler hâline geldi. Öyle alışıldık ki bu gibi
Aksiyon Dergisi
Geçen haftanın ilk günü iki kere güzeldi; "minimini birler", yani bu sene okula başlayan çocuklar, okullarıyla tanıştılar ve o pazartesi günü ramazanın biriydi; yani meseleye güzel bakmak isteyenler için yeterince vesile mevcuttu. "Ramazanın biri" denince herkesin aynı şeyi anlaması, benzer tedaileri hatırlaması, aynı ruh hâletine bürünmesi
Aksiyon Dergisi
İktisada başlangıç derslerinde şöyle tarif ederler: Paranın (menkul değerler) getirisine (nema) faiz, emeğin bedeline ücret, gayrımenkulün kazancına ise rant denir. Siyaset lugatine eski bir parti liderinin soktuğu "rantiye" kavramı ise menkul değer geliriyle hayatını sürdüren kimsedir. Son elli sene içinde Türkiye'de şehirleşme cereyanı büyük bir hız
Aksiyon Dergisi
Müzik sosyolojisi nedir? Müzik sosyolojisi, kısaca müzikle toplum arasındaki ilişkileri anlama gayreti ve bu gayretin ilmî disiplin altına alınmış şeklidir. İlmî disiplinler mesele çözmezler; meseleyi görünür kılmaya, anlamaya ve boyutlarını kavramamıza yardım ederler. Bulanık görüntüyü mümkün olduğunca berraklaştırırlar. Müzik sosyolojisi disiplini, genel hatları itibariyle bizde hâlâ resmî ideolojinin ağır gölgesi
Aksiyon Dergisi
Geçtiğimiz Pazar günü Hürriyet gazetesi mensubu Ezgi Başaran, sadece ‘sadelik’ konusunu vurgulayan güzel bir haber yaparak, ABD’de kurulan ‘Sadelik Forumu’ üyelerinden Duane Elgin’i tanıttı ve ‘sade hayat’ denilince ne anlaşılması gerektiğine dair örnekler verdi. ‘Hayatınızı ne hantallaştırıyorsa atın hemen sırtınızdan’ başlıklı bu haber, elbette bizden ziyade modern hayatın
Aksiyon Dergisi
Bundan çeyrek asır evvel (çok değil 1984 yılında) şimdi yapmakta olduğum işin çok uzaklarında, bambaşka bir mesleğin alt basamaklarında evime ekmek götürmek için çalışıyordum; bu meslek muhasebecilikti ve muhasebecilik tabiatıma aykırı bir meslek gibi görünüyordu bana. O günlerde, "Ya Rabbi bana ta’bıma münasip bir iş nasib eyle"
Aksiyon Dergisi
Milliyetçiliğin, bir kişiyle ülkesi arasındaki hissî bağları tarif etmesi bakımından lüzumsuz ve çağ dışı bir eğilim teşkil ettiğini ileri sürenlerle beraber olmadım; bilakis milliyetçilik kavramının tam da bu noktada evrensel geçerliğe sahip, gerekli ve doğru bir algılama biçimi olduğuna inanıyorum. Milliyetçilik, iki noktada berrak ve sâlim bir düşünce geliştirmemizi öğütler;
Aksiyon Dergisi
Bütün siyasi sistemlerin ortak yanı azlığın çokluğu yönetmesidir; sistemleri birbirinden farklı kılan unsurlar birden fazla da olsa içlerinde en manidarı, yönetenlerin hangi usulle görev değiştirdikleri olsa gerektir: Ãağdaş demokrasilerde siyasi sorumluluk taşıyan yöneticiler, önceden belirlenmiş bir usule göre görevlerinden ayrılırlar ve bu usul genel seçimlerdir. Mesela mutlak monarşilerde yöneticinin